Doelendocument voor Hart van Griffioen in Middelburg in 2050

Doelendocument voor Hart van Griffioen in Middelburg in 2050

🌿 Inleiding
De woonwijk Hart van Griffioen wordt een voorbeeld van hoe mens en natuur in harmonie kunnen samenleven. Het is een plek waar duurzaamheid, inclusie en esthetiek hand in hand gaan. Het doel is een wijk te realiseren die niet alleen functioneert als toekomstbestendig en mooi woongebied, maar ook als levendige gemeenschap met een sterke ecologische en sociale basis. Met als slogan ‘de Griffioen in 2050 gaan we samen doen’.

Ons doel is om samen met de bewoners en met de gemeente, met ingehuurde adviseurs, Woongoed, andere mogelijke verhuurders, bewonersgroepen en projectontwikkelaars, bouwbedrijven, en andere betrokkenen deze ambitie zoveel als mogelijk te realiseren. Hiervoor hebben we de inzet van alle aanwezige deskundigheid en enthousiasme nodig en gemeenschapszin.  Daarbij willen we uitgaan van het beeld van hoe de samenleving er naar verwacht in 2050 uit zal zien en de realistische dromen die we daar bij kunnen hebben.  Wij zien het als essentieel dat er vanaf het begin van de voorbereidingen van de realisatie en gedurende de uitvoering een gezamenlijk aangewezen supervisor is als onafhankelijke deskundige die de doelen, samenhang en kwaliteit van het plan bewaakt tijdens het gehele ontwikkel- en bouwproces. Deze persoon zorgt ervoor dat de ambities van de hieronder beschreven doelen niet verwatert.

🏡 De basis is karakter, gelijkwaardigheid, groen en geborgenheid, menselijke maat, schoonheid en houtbouw

  • Diversiteit binnen de eenheid van ontwerp en beeld. Een goede plek voor ieder: rijk, arm, koper, huurder, van hier en daar.
  • Samen leven, samen werken, eigen wijkcoach, eigen wijkondersteuner.
  • De wijk wordt ontworpen op basis van een logische groenstructuur, met oog voor een beleving van geborgenheid, architectonische esthetiek, ambacht en aansluiting bij het landschap.
  • Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van hout en andere natuurlijke materialen die zichtbaar en voelbaar zijn in de architectuur.
  • Er wordt samengewerkt met ontwerpers en ontwikkelaars die ervaring hebben met circulair en landschap ontwikkelend bouwen.

🌱 Biobased bouwen

  • Toepassen van zoveel mogelijk biobased materialen, zoals hout, hennep, vlas, leem en stro, die hernieuwbaar en circulair inzetbaar zijn.
  • Gebruik maken van gewassen die lokaal of regionaal (bijv. op Walcheren) worden geteeld, wat de ecologische voetafdruk verkleint en de regionale economie versterkt.
  • Samenwerking met lokale boeren en producenten stimuleren om korte ketens te realiseren.

🏙️ Hoogbouw alleen als dit past qua schaduwwerking, windwerking en esthetiek, variatie en versterking van de ruimtelijke kwaliteit

  • Beperken van de bouwmassa en bouwhoogte om menselijke maat te behouden en schaduwwerking en windoverlast te minimaliseren.
  • Variatie in bouwvormen: appartementen, hofjes en collectieve woonvormen.
  • Overgangen tussen private, collectieve en publieke ruimte zorgvuldig vormgeven voor maximale kwaliteit en schoonheid.
  • Inpandige bergingen.

🌳 Ecologisch hoogwaardig inheems groen, verbonden met groene longen en buitengebied

  • Groene verbindingen met Amaliapark, betere verbinding Amaliapark en Parkstrook (veilige oversteek Laan der Verenigde Naties), extra oversteek Domburgse watergang.
  • Integrale groene dooradering als voortzetting van het idee van de pluktuin uit het rapport ‘Griffioen naar inclusieve samenleving’.
  • Maximaal gebruik maken van inheemse planten en bomen die bijdragen aan de lokale biodiversiteit en het ecosysteem.
  • Inrichten van ecologische zones, wadi’s, bloemrijke bermen en bij-vriendelijke (gemeenschappelijke) tuinen die ook dienen als verbindingen voor fauna (ecologische corridors).
  • Gebruik maken van natuurinclusief ontwerp: groene daken, gevelgroen, nest- en verblijfgelegenheden voor vogels, vleermuizen en insecten.
  • De buitenruimte moet waar mogelijk een geheel zijn in het nieuwe hart, geen of alleen met groen afgeschermde private tuinen in het nieuwe hart.

🚲 Autoluw en fiets- en wandelvriendelijk

  • Beperken van autoverkeer en parkeren binnen de wijk via verkeersluwe straten, parkeren in groen aan de rand of ondergronds. Voorsorteren op minder particulier autobezit zonder dat andere delen van de Griffioen daar last van hebben.
  • Aanleg van een fijnmazig netwerk van veilige, brede en groene fiets- en wandelpaden die ook ruimte bieden voor spel en ontmoeting.
  • Voorzieningen zoals deelauto’s, zelfrijdende auto’s op afroep, deelfietsen, cargobikes, rolstoelvriendelijke paden en voldoende fietsparkeerplekken.
  • Flexibiliteit in het ontwerp zodat aanpassing aan veranderende normen deel van het ontwerp is.

🌲 Groene fiets- en wandelaansluiting naar het buitengebied, het centrum en de wijken ’t Zand, Stromenwijk en Rittenburg

  • Realisatie van groene corridors richting Cleene Hooge / ‘het Platte van Walcheren’ en Ter Hooge die ecologische en recreatieve verbindingen versterken.
  • Maak van de Berkenlaan en Europalaan zoveel mogelijk één groene laan met bomen.
  • Gebruik maken van landschappelijke elementen zoals houtwallen, singels en waterlopen.
  • Educatieve elementen langs routes (bijv. over lokale flora, fauna of historie) om natuurbeleving te verdiepen.
  • Maak de stad goed bereikbaar voor bewoners met een beperking in mobiliteit. Dat is nu niet het geval.

 🚶‍♂️Kleine en grote wandelrondjes voor ouderen

  • Aanleggen van toegankelijke en drempelvrije wandelroutes met rustpunten, beschutting en bankjes op logische plekken.
  • Korte en aantrekkelijke rondjes zoals (beoogd maar verdwenen) uit de pluktuin en de integraal te ontwerpen uitbreiding van de pluktuin.
  • Betrek het aan te passen ‘rattenpad’ tussen De Middelburcht en Hof ’t Seijs daarbij en de groene ruimten rond de Middelburcht en de Alexia FLat; overleg daarover met de eigenaren.
  • Routes met verschillende lengtes en moeilijkheidsgraden, herkenbare markering en eventueel audio-/beeldbegeleiding voor mensen met dementie of visuele beperking.
  • Betrekken van ouderen bij het ontwerp voor optimale gebruiksvriendelijkheid.

👨‍👩‍👧‍👦 Sociaal gemengde bezetting

  • Doelgericht toewijzen van woningen aan en voor diverse groepen: jongeren, gezinnen, ouderen, mensen met een zorgvraag, statushouders, alleenstaanden, samenwoners.
  • Mix van koop, sociale huur, midden huur en coöperatief eigendom.
  • Architectuur en openbare ruimte gericht op ontmoeting en gedeeld gebruik (zoals collectieve tuinen, buurtkamers en speelplekken).

🏘️ Ruimte voor wooncoöperaties

  • Actief ruimte bieden aan wooncoöperaties en gemeenschappelijke woonvormen, gericht op betaalbaarheid, collectief eigendom en betrokkenheid.
  • Leren van voorbeelden zoals De Warren in Amsterdam en andere burgerinitiatieven.
  • Gemeente ondersteunt initiatieven met gronduitgifte, procesbegeleiding en kennisontwikkeling en -deling.

🤝 Gemeenschap en sociale cohesie

  • Infrastructuur en programma’s voor gemeenschapsvorming: gezamenlijke woon-, werkplaats-, kook-, logeerkamer-, zorg- of energieprojecten, buurtmoestuinen, buurtfeestjes, kennis en gereedschap delen, enz.
  • Alle kinderen op loopafstand een groene speelplek. Ook ingericht met wat bankjes, zodat het ook rust- en ontmoetingsplekken kunnen zijn.
  • Sociale initiatieven faciliteren via buurtbudgetten, vrijwilligersnetwerken en digitale platforms.
  • Wijk ontwikkelen als een inclusieve gemeenschap waarin bewoners samen verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving.

🏫 De basisschool en het kindcentrum

  • De ontsluiting en bereikbaarheid hiervan eisen bijzondere aandacht.
  • Het ontwerp en de bouw moeten flexibel zijn zodat de omvang aangepast kan worden aan een eventueel lager én hoger aantal leerlingen. Zodat andere functies gemakkelijk te realiseren zijn en passen in het totaal.
  • Een groen speelterrein kan misschien deels ook openbaar speelterrein zijn.
  • Een school trekt veel ouders en anderen aan. Een situering van een informeel en daarvan losstaand wijkcafé of buurtkamer in de buurt daarvan kan goed werken.

Wijkcafé annex informatiepunt

  • Oprichting van een centraal informeel wijkcafé als huiskamer van de wijk, waar buurtbewoners elkaar ontmoeten, samenwerken en geïnformeerd worden.
  • Integratie van functies: informatiebalie, ontmoetingsplek, flexwerkruimte, lokaal loket voor zorg en ondersteuning, huisartsenpost.
  • Aanwezigheid van een eigen wijkcoach, sociaal makelaar of community builder om bewonersinitiatieven te ondersteunen.

📝 Conclusie

Wij willen graag dat Hart van Griffioen een levend voorbeeld wordt van op de toekomst gericht bouwen en wonen op een sociaal fijne en rechtvaardige manier, die een gezonde leefomgeving voor mens en natuur oplevert.  Wij vinden het cruciaal dat in gezamenlijk overleg een supervisor met inhoudelijke deskundigheid en coördinerende bevoegdheden wordt aangesteld om de ambitie in de doelen en de samenhang tijdens de realisatie te waarborgen. Samen met bewoners, ontwerpers, ontwikkelaars, bouwers en de gemeente willen wij bouwen aan een toekomstbestendige gemeenschap die laat zien hoe het anders kan – en beter.

Griffioen Samen Doen